top of page
Ara

FRONTING- Teknik Bir Terimden Fazlası—Gerçek Hikâye Ne?



Sigorta sektöründe çok kullanılan ama az anlaşılan kelimelerden biri "fronting.

Kulağa son derece havalı bir o kadar da anlaşılmaz gelen "fronting" ne bir gizem ne de ne de mucize. Doğru çerçeveye oturduğunda oldukça sade bir mekanizma. Ancak kesinlikle hafife alınmaması gereken ciddi bir konu.


Masalarda “hallederiz”, sliplere “%100 cession”, sunumlara “global program uyumu” diye süslenen ve parlatılan fronting; iş hasara, sermayeye ve denetime dayandığında bir anda o gösterişli hâlinden sıyrılıp sessizleşen, ciddiyeti ancak o zaman fark edilen bir yapıya dönüşebilir. İşte tam da bu nedenle doğru anlaşılması ve kurgulanması son derece önemlidir.


Fronting Nedir, Ne Değildir?


Fronting; bir sigorta şirketinin poliçeyi kendi lisansı ve kaşesiyle düzenleyip, riskin tamamını ya da büyük kısmını reasürans yoluyla başka bir taşıyıcıya devretmesidir. Fronting’in “doğal alanı ”ihtiyari reasüranstır. Trete dışındaki büyük, özel ve standart dışı işlerde fronting sıkça kullanılır.


Trete ve Fakültatif reasüransı yine hatırlamakta fayda var:

İhtiyari reasürans (Facultative) Risk tek tek değerlendirilir. Reasürör “bu riski alırım / almam” der. Limit, kloz ve fiyat dosya bazlıdır. Otomatik yükümlülük yoktur.


Treaty reasürans-Önceden tanımlı portföyden oluşur. Riskler otomatik devredilir ve reasürör seçme hakkı kullanmaz (şartlar içindeyse).


Yeri gelmişken “Admitted -Non-Admitted” Sigorta tanımına da bakalım. “Admitted Non-admitted insurance” terimi, söz konusu ülkede yurtdışından temin edilen kapasite ve teminatların ilgili ülkedeki poliçe operasyonlarına ilişkin regülasyonlar olarak basitçe ifade edilebilir. Ülkemiz bir Admitted ülkedir. yani


Türkiye’de ikamet eden / poliçeye muhatap olacak kişi veya şirketin, Türkiye'deki riski için Türkiye'de faaliyet ruhsatı olmayan bir sigorta şirketinden doğrudan sigorta yaptırması veya yurtdışında poliçe genel ilke olarak yasaktır.


Yani:

❌ Türkiye’deki risk → yurtdışı sigortacıdan doğrudan poliçe yaptıramaz

❌ Türkiye’de yaşayan kişiler → yurtdışı sigortacıdan doğrudan teminat alamaz


Yasal Durum


5684 Sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 15. maddesine göre Türkiye’de mukim gerçek veya tüzel kişilerin Türkiye’deki sigortalanabilir menfaatleri, Türkiye’de faaliyet izni (lisansı) olan sigorta şirketleri tarafından sigortalanmalıdır. Bu kural; sigortalının korunması, Türkiye’de denetlenebilirlik, finansal güvence ve ödeme sorumluluğunu amaçlar.


Ancak bazı ülkeler yurtdışında direkt poliçe yapılmasına izin verebildiği gibi , ülke Admitted olsa bile bazı branşlarda yurtdışından sigorta poliçeleri düzenlenebilir. Ülkemizde Non Admitted a izin olan (doğrudan yurtdışında sigorta edilebilir ) durumlar yine aynı kanun maddesinde belirtilmiştir.


"Yurt dışında yaptırılabilecek sigortalar

MADDE 15 –

(1) Türkiye’de yerleşik kişiler, Türkiye’deki sigortalanabilir menfaatlerini Türkiye’de faaliyette bulunan sigorta şirketlerine yaptırmak zorundadır.

(2) Ancak;

a) İhracat ve ithalat konusu mallar için nakliyat sigortası,

b) Uçak, gemi, helikopter için dış kredi ile satın alındıklarında, münhasıran dış kredi miktarı ile sınırlı olmak üzere ve dış borç ödeninceye kadar; yurt dışından finansal kiralama yolu ile getirilmelerinde ise finansal kiralama sözleşmesi süresi ile sınırlı olarak yaptırılacak tekne sigortaları,

c) Gemilerin işletilmesinden doğan sorumluluk sigortası,

ç) Hayat sigortaları,

d) Kişilerin Türkiye haricinde bulunacakları süre ile sınırlı olmak kaydıyla veya geçici olarak yurt dışında kaldıkları sırada yaptırabilecekleri ferdi kaza, hastalık, sağlık ve motorlu taşıt sigortaları,

yurt dışında da yaptırılabilir.

(3) Cumhurbaşkanı, yurt dışında yaptırılabilecek sigortaların kapsamını genişletmeye yetkilidir."


Admitted ve non-admitted pratiği ülkeden ülkeye değişkenlik gösterir.


Evet, kanuni zemin herkes için açıksa fronting’e devam ediyorum.


Neden Fronting’e İhtiyaç Duyulur?


Gerçek hayattan gidelim. Global programlar ; Türkiye’de faaliyet gösteren çok uluslu bir şirket düşünün. Ana poliçesi Londra’da, New York’ta ya da Zürih’te ve tüm varlıkları merkezi olarak sigortalı. Ama Türkiye’de yerel poliçe zorunlu ve yerel mevzuata uyum şart. Bir hasar olursa da grup yurtdışından tazminatı gönderebilir. "Ne var , göndersin" diyebilirsiniz. Fronting şartına uyulmadan yapılan doğrudan yurtdışı hasar ödemesi, yetkisiz sigortacılık, denetim ihlali, mevzuat ve uyum, sermaye uyumsuzluğu, vergi riski, sözleşmesel sorunlar, idari para cezaları ve itibar kaybı gibi çok katmanlı sonuçlar doğurur. Bu nedenle fronting, “hallederiz” denecek bir konu değil; yapısı gereği yüksek regülasyon hassasiyeti taşıyan bir mekanizmadır.


Sonuç olarak genel risk yönetimi, vergi ve itibar riskleri çerçevesinde Fronting olmadan bu yapı çalışmaz.


Frontinge ihtiyaç duyulan diğer bir neden de kapasite ihtiyacıdır. Enerji, mühendislik, kefalet, büyük mesleki sorumluluk risklerinde; yerel şirket teknik olarak yetkin olsa bile sermayesinin yetmediği, ek kapasite ihtiyacı doğan durumlarda reasürans + fronting devreye girer. Örneğin ülkemizin önemli alt yapı, enerji, köprü vb yatırımları )


Ülkemizde pratiği bilinmeyen ancak özellikle büyük kurumların çok sık kullandığı Captive yapılar da frontinge ihtiyaç duyar. Sonuçta captive yurtdışında "alien (yabancı) bir sigortacıdır ve Türkiye deki bir risk için poliçe düzenleyemez.


Fronting- Kim kimdir ?


Fronting’de görünen yerel sigorta şirketidir; riskin arkasında ise reasürör / captive / yabancı taşıyıcı yer alır. Yani bir fronting işinin reasürans slipinde sigortalı, yerel sigorta şirketidir.

Yerel sigorta şirketi bu teminata dayanarak lokal poliçeyi nihai sigortalı adına düzenler ve bu sefer teminat veren (sigortacı) yerine geçer. Buraya kadar teknik tanım.


İşin gerçeği ise şu: Fronting, yerel sigorta şirketinin hukuken %100 sorumlu, ekonomik olarak ise çoğu zaman "0 (sıfır) riskli" olduğu bir operasyondur.


Ve bu son derece çok hassas bir operasyondur.


Fronting; Kaşecilik Değildir


Fronting kesinlikle önemli bir kolaylık.

• “Biz taşıyalım, siz imzalayın”

• “Zaten hasar olmaz”

• “Reasürör çok güçlü”

Bu cümleler kulağa rahat gelir ama eğer doğru yönetilmezse hem sigorta şirketi hem de sigortalıya çok pahalıya patlayabilir. Çünkü fronting’de asıl konu: Yetki – Sorumluluk Ayrışması dır


Yerel sigorta şirketi poliçeyi düzenleyen fiyatı belirleyen, klozu yazan ya da ve hasarda karar verici değildir ancak poliçeyi düzenleyen olarak sigortalının muhatabıdır ve yazdığı poliçeden sorumludur, otoritelere hesap verir**.


Fronting’de yerel şirketlerin eli kolu çoğu zaman bağlıdır.


Düzenleyici ve denetleyici otorite SEDDK fronting e karşı değil elbette ancak “shell insurance” yani “Boş kabuk - Fiili risk taşımayan, yalnızca kâğıt üzerinde yapılan sigortacılık modeli" ne karşıdır.


Boş kabul nedir? Sürekli %100 reasürans, Sıfır risk tutma teknik görüş yok, hasar refleksi yok özetle “Reasürörden haber bekliyoruz” kültürü. Eğer bir şirket bu hissiyatı veriyorsa, otorite şu soruyu sorar:

“Reasürör ödemezse bu şirket sigortalıya ödeme yapabilir mi?”


Cevap muğlaksa, burada problem vardır. Zaten otoriteye gelmeden önce fronting i kabul eden sigorta şirketi bu denetim ve kontrolü yapmalıdır. Yıllar önce çok büyük bir kapasite için Londra'daki ekiple beraber yürüttüğümüz plasmanda artık son dakikalardaydık. Yaklaşık 1 Milyar dolarlık bir risk, hem bölüşeli hem de katmanlı olarak yüzden fazla reasüröre dağıtılmıştı. Artık plasman tamamdır , kuver veriyoruz mesajını beklerken sigorta şirketinden , ihtiyari katmanlardaki şirket aynı zamanda bölüşmeli plasmanda da var, bu riski alamayız, bu reasürörü değiştirin aksi halde poliçeyi düzenleyemeyiz diye bir mesaj geldi. 31.12 saat olmuş öğlen, gerçekten insan üstü bir çabayla yerine başka bir reasürör bulundu. elbette sigorta şirketinin istediği rating ve deneyime sahip bir reasürör ve poliçe düzenlenebildi. O gün buz gibi terlerle ateş basmasını bir arada yaşamıştık ama, 1 milyar dolarlık hasar ihtimalini hesaba katarsanız, sigorta şirketinin titizliği ve hassasiyeti oldukça anlaşılır bir durumdu.


En Çok Atlanan Konu-Fronting ve Sermaye Yeterliliği:


Reasürans, riski devreder ama sermaye yükünü sıfırlamaz. Brüt prim bilançodadır, teknik karşılıklar şirket üzerindedir ve reasürans alacağı bir kredi riskidir. %100 reasürans yapılsa bile sermaye ihtiyacı, volatilite ve denetim baskısı artar.


Bu yüzden sigorta şirketleri fronting işlerini belirli seviyede tutar, bazı branşlara hiç girmez ve bazı reasürörleri net reddeder. Bence bu son derece bilinçli bir yaklaşım.


Bir de rating meselesi var ; Yazılı bir minimum rating şartı olmasa da pratikte "Short tail işler: A- / A ve üzeri , Long tail işler: A / A+, Unrated veya düşük ratingli reasürörler; ancak geçmiş iş ilişkisi, olumlu hasar deneyimi ve koruyucu teminatlar varsa kabul edilir. ( artık short /long tail ne demek biliyorsunuz)


"Unrated reasürör" + %100 fronting + düşük fee kurgusu, denetimde alarm zillerinin çalma nedenidir.


Reasürörden teminatı aldıktan sonra, poliçeyi düzenleyen olarak riski üstlenen sigorta şirketi, riskin özelliği, limit ve sermaye yeterliliğini gözeterek, hasar olasılığı ve itibarını da katarak bu işlemi yapmak için bir ücret talep eder. Buna fronting fee denir.


Fronting sigorta şirketlerinin prim üretimine direkt etkisi olan bir operasyon, sıralamada yükselmesine de yardımcı olabilir, ancak doğru kurgulanmaz ve yeterli sözleşmesel önlemler alınmazsa, prim üretimi adına Düşük fee kâğıt üzerinde kârlı görünse de hasarda yıkıcı olabilir.


Hemen gerçek bir örnek vereyim. Bir fronting işte broker, söz konusu teminat için taslak poliçe örneği eklidir, gerekli incelemeleri yapmanızı rica ederiz diyerek taslak metni gönderiyor, sigorta şirketi ise bunu olduğu gibi kopyala yapıştır metoduyla poliçeleştiriyor. Bir hasar oluyor, reasürans slibine göre ödenmeyecek bir hasar, sigorta şirketi poliçede bu detaya dikkat etmediğinden hasarı ödeniyor.


Reasürans Brokerinin Rolü


Elinde her kaşeli imzalı kâğıtla gelenle fronting yapılmaz. Kimse kızmasın ama bu böyle. Brokerin yetkinliği, algısı, hasar yönetimi kabiliyeti, dokümantasyon ve evrak bütünlüğü, tahsilat takibi, operasyonel tecrübesi ve geçmiş iş deneyimleri sigorta şirketi açısından kritiktir.


Bugün danışmanlık yaptığım kurumlarda "iyi reasürans brokeri" farkını net biçimde görüyorum. İyi broker: Yapıyı dengeler, tarafları tanır, doğru klozları slip’e ekler, iletişimi yönetir ve hasarda postacılık yapmaz. İyi bir reasürans brokerinde sigorta şirketi riskin tanıtımından poliçe operasyonuna, hasar yönetiminde tahsilata kadar her süreçte güvenilir bir partnerle çalıştığını bilir.


Hasar, fronting’in gerçek testidir.


Sağlıklı yapıda;

hasar ihbarı sigorta şirketine gelir, dosya açılır, reasürör bilgilendirilir, ekspertiz ve tazminat süreçlerine aktif katılım sağlanır ve ödeme sigortalıya şirket tarafından yapılır. Bu yapı arka planda kusursuz bir organizasyon gerektirir. Tüm bu süreçlerde reasürans brokeri de sigorta şirketine aktif destek sağlar.


Fronting, sigorta şirketlerinin doğru kurgulandığında sevdiği bir modeldir; çünkü hem global programlara uyum sağlar hem de yerel pazarda operasyonel esneklik ve prim üretiminde fark yaratır. Ancak bu yapı, riskin gerçekten kimde olduğu, sermayenin nasıl korunduğu ve denetim karşısında neyin savunulabilir olduğu gibi kritik sorulara dayanır. Bu nedenle fronting “iyidir ve hoştur” bir araçtır ama yanlış uygulandığında "boş"tur, şirketi kâğıt üzerinde risk taşımayan, hasar anında ise hukuki ve itibari baskı altında kalan bir aktöre dönüştürür. Sonuçta mesele, fronting yapıp yapmamak değil; bunu şeffaf, regülasyona uygun ve gerçekten risk yönetimi mantığıyla yapmaktır. Aksi hâlde fronting, fayda sağlayan bir iş modelinden çıkıp şirketin itibarını ve güvenilirliğini zedeleyen bir zafiyete dönüşebilir.


Her ihtiyari reasürans fronting değildir. Ama her fronting mutlaka ihtiyari reasürans içerir. İhtiyari reasürans bir "risk transfer tekniği" fronting ise bir "iş modeli ve sorumluluk kurgusudur".


Ne yaptığını bilmeden fronting yapmak "pahalıdır".


Herkese iyi çalışmalar


Blog Yazıları


Mini ipuçları

Fronting’de Dikkat Edilmesi Gerekenler

Sigorta Şirketi İçin

• Retention (retansiyon) risk tutma, kendi kapasitesini koyme

• Yazılı reasürans politikası

• Hasar yetkisi tanımı

• Teknik ekip


Reasürör İçin

• Rating

• Ödeme moralitesi

• Bölgesel deneyim


Broker İçin

• Yapı şeffaflığı, denetim ve geçmişte yapılmış işler

• Kloz hâkimiyeti

• Hasar geçmişi bilgisi


Fronting’de Kritik Klozlar


• Claims Control Clause

• Claims Cooperation Clause

• Follow the Settlements

• Cut Through Clause (Türkiye’de dikkat)

• Loss Payable Clause

• Fronting Fee Clause

• Jurisdiction & Governing Law

• Termination & Run-off Clause


Fronting Terminolojisi – Mini Sözlük


Fronting:** Poliçeyi düzenleyen ama riski devreden yapı

Cedant- Sedan- fronting poliçeyi düzenleyecek olan şirker- sedan - yani reasürörün sigortalısı

Retansiyon: Şirketin üzerinde tuttuğu risk payı

Cession: Reasüröre devredilen risk

Claims Control Clause: Hasarı kimin yöneteceğini belirler

Cut Through Clause: Reasürörün doğrudan ödeme yapması

Follow the Settlements: Sigortacının ödeme kararının reasürörü bağlaması

Fronting Fee: Bilanço, regülasyon ve itibar bedeli



-

Yorumlar

bottom of page